De prijs van vertrouwen: Waarom cryptobedrijven als Mt. Gox en Knaken blijven omvallen

Begin juni 2026 ging de website van de crypto broker Knaken offline, klanten konden niet meer inloggen en bij hun tegoeden. Een statuspagina gaf wat antwoord op veel gestelde vragen, een daarvan was "Is Knaken failliet?" met als antwoord: "Nee. Knaken Cryptohandel B.V. is nu niet failliet. De bedrijfsactiviteiten zijn wel gestaakt en de huidige werkzaamheden zijn gericht op een zorgvuldige afhandeling."

Op 7 juli kwam het nieuws naar buiten dat het Openbaar Ministerie (OM) op aanvraag van de Authoriteit financiële Markten AFM het faillissement van Knaken B.V. en Stichting Derdengelden Knaken waarvan de uitspraak op 16 juli zou volgen.

Bij de uitspraak kwam er ook naar buiten dat er volgens het OM 7 miljoen euro aan klantentegoeden zouden missen. De rechtbank heeft het faillissement toegewezen en een curator aangesteld.

Dit is geen geïsoleerd incident. Al meer dan vijftien jaar zien we crypto brokers/beurzen omvallen door hacks, fraude, mismanagement of het niet kunnen navolgen van opgestelde regelgeving. Van het legendarische Mt. Gox in Japan tot het recente Nederlandse geval Knaken. 

Mt. Gox: De grootste val en de langste nasleep

Mt. Gox was een van de eerste en grootste bitcoinbeurs ter wereld. Op zijn hoogtepunt verwerkte Mt. Gox meer dan 70% van alle Bitcoin-transacties wereldwijd. In februari 2014 werd het bedrijf getroffen door een enorme hack, naar schatting 850.000 bitcoin. De beurs ging failliet, klanten konden niet meer opnemen en een jarenlange juridische strijd in Japan begon.

Mark Karpelès, de voormalige CEO van Mt. Gox, werd in augustus 2015 in Japan gearresteerd. Hij werd beschuldigd van fraude, verduistering en het manipuleren van gegevens om de omvang van het aantal bitcoin dat was verduisterd in de hacks te verbergen. In 2019 werd hij vrijgesproken van de belangrijkste aanklachten rond de diefstal van bitcoins, maar wel schuldig bevonden aan het vervalsen van gegevens. Hij ontving een voorwaardelijke straf en mocht uiteindelijk de gevangenis verlaten.

De oorzaken? Een combinatie van slechte beveiliging (veel Bitcoin stond in hot wallets), mismanagement en mogelijk interne problemen. De afwikkeling duurde meer dan tien jaar. Pas in 2021 werd een rehabilitatieplan goedgekeurd. In 2024 startten de eerste terugbetalingen in Bitcoin. In 2026 lopen procedures nog door, met verlengde deadlines voor claims.

Exitscam: Cryptsy

Cryptsy was een populaire Amerikaanse cryptobeurs die in 2013 werd opgericht en vooral bekend stond om de handel in altcoins naast Bitcoin. Het platform groeide snel uit tot een van de grotere beurzen in de vroege jaren van de altcoin-boom. In 2015-2016 werd Cryptsy getroffen door een grote hack, waarbij duizenden bitcoins en litecoins verdwenen. Oprichter Paul Vernon werd ervan beschuldigd zelf fondsen te hebben verduisterd en vluchtte naar China. Hij werd later gearresteerd en het platform ging failliet, met grote verliezen voor gebruikers. Het geval Cryptsy werd een van de vele waarschuwingen over de risico’s van onvoldoende beveiligde beurzen.

QuadrigaCX: Fraude achter een tragisch verhaal

QuadrigaCX was een van de grootste Canadese cryptocurrency-beurzen, opgericht in 2013. Het platform groeide snel en werd populair onder Canadese handelaren. Eind 2018 overleed oprichter en CEO Gerald Cotten plotseling op 30-jarige leeftijd, waarna bleek dat hij de enige was die toegang had tot de cold wallets met honderden miljoenen dollars aan klanttegoeden. Meer dan 190 miljoen dollar aan crypto bleek onvindbaar, wat leidde tot een enorm schandaal, faillissement en jarenlange rechtszaken. Het QuadrigaCX-drama wordt vaak gezien als een van de meest bizarre en tragische instortingen in de cryptowereld en benadrukte de gevaren van centralisatie en slechte governance.

Beluister hier een podcast over QuadrigaCX

FTX: De val van een imperium en een schokgolf door de markt

FTX, opgericht door Sam Bankman-Fried (SBF), was een van de grootste cryptocurrency-beurzen ter wereld tot het in november 2022 spectaculair instortte. Het bedrijf had honderden miljarden dollars aan klanttegoeden, maar een groot deel daarvan was stiekem uitgeleend aan het zusterbedrijf Alameda Research voor riskante investeringen en speculatie. Dit leidde tot een enorm fraudeschandaal. 

SBF werd gearresteerd, in 2024 veroordeeld voor fraude en witwassen, en kreeg 25 jaar gevangenisstraf. Opvallend genoeg had Alameda Research in 2022 een kleine vroege investering gedaan in het AI-codeertool Cursor (Anysphere). De FTX-faillissementsboedel verkocht dit belang in 2023 voor slechts $200.000, terwijl het door de recente overname-deal van SpaceX (waardering van $60 miljard) nu miljarden waard zou zijn geweest. Het FTX-drama blijft een van de grootste schandalen uit de cryptogeschiedenis, en de procedures om klanten hun tegoeden voor een deel terug te geven loopt nog steeds.

Bitcoin.nl schreef eerder al over FTX en wat dat voor effect heeft op de cryptosector: Falen FTX veroorzaakt domino effect onder bedrijven

Beluister hier een podcast over FTX en de omval

De goede afloop van de hack bij Bitfinex

Bitfinex werd in augustus 2016 getroffen door een grote hack waarbij ongeveer 120.000 BTC (toen circa $72 miljoen) werd gestolen. In plaats van een klassiek faillissement introduceerde het platform een "haircut": gebruikers verloren tijdelijk ongeveer 36% van hun tegoeden, die werden omgezet in BFX-tokens. Deze tokens vertegenwoordigden een schuld van Bitfinex en konden later worden ingewisseld voor dollars of Bitcoin. 

Dankzij een sterk herstel van de markt, goede bedrijfsvoering en stijgende Bitcoin-prijzen slaagde Bitfinex erin alle BFX-tokens volledig terug te betalen, vaak zelfs met winst voor houders die ze verhandelden. Het toont aan dat een beurs met voldoende vertrouwen van de markt, en een dergelijke tokens/haircut constructie, het uiteindelijk wél goed kan doen en klanten grotendeels schadeloos kan stellen.

BTC-e en WEX: Schimmige praktijken en verdwenen miljoenen

BTC-e was een van de oudste en meest beruchte cryptocurrency-beurzen, opgericht in 2011. Het platform stond bekend om zijn sterke privacy-focus, lage fees en hoge volumes, maar werd ook beschuldigd van grootschalige witwaspraktijken. In juli 2017 werd BTC-e plotseling offline gehaald door de Amerikaanse autoriteiten; er volgde een domeinseizure en de arrestatie van operator Alexander Vinnik. Kort daarna herrees de beurs als WEX.nz, dat gebruikersbalansen probeerde over te nemen en een comeback beloofde. 

Ook BTC-e volgde eenzelfde procedure als Bitfinex, klanten kregen voor hun tegoeden nieuwe tokens die tussen de 45% en 55% waard waren als de echte token, bijvoorbeeld Dollar/Euro/Bitcoin. Deze zou het platform langzaam aan tegen een hogere prijs blijven terugkopen. De meeste klanten ontvingen slechts een fractie van hun geld. WEX ging in 2018 failliet en de zaak bleef jarenlang een symbool van de risico’s bij vroege, semi-anonieme beurzen.

BLOX opgelost door een overname

BLOX, een platform waarbij je eenzijdig euro's om kan wisselen in verschillende crypto's, kreeg in 2024 te maken met een interne fraudezaak waarbij een medewerker fondsen verduisterde. Dit leidde tot een financieel tekort, waarna Coinmerce een meerderheidsbelang van 51% overnam om de stabiliteit te waarborgen. In tegenstelling tot wilde hacks bij internationale beurzen werd het incident relatief snel intern afgehandeld.

Knaken

Het platform is opgericht in 2017 en heeft dus best een lange staat van dienst gehad, inclusief sponsoringen van voetbalclubs en individuele sporters. Helaas is het tot een faillissement uitgesproken op 16 juli 2026. Op de website van Knaken is er na het uitspreken van het faillissement geen verdere informatie meer gedeeld.

Bitonic heeft een reactie geplaatst op hun website over dit voorval

Uiteindelijk draait het om vertrouwen wanneer je je bitcoin door een platform laat bewaren. Om dit soort situaties te voorkomen, blijft voor bitcoingebruikers het principe gelden: "Not your keys, not your coins" - Bekijk hier de gids over hoe jij je eigen wallet maakt en beheerd.